ĐỌC VÀ NGẪM 3:" GÁNH TƯƠNG TƯ " CÙNG ƯNG BÌNH THÚC GIẠ THỊ

Ưng Bình Thúc Giạ Thị (1877-1961), tên thật là Nguyễn Phúc Ưng Bình , hiệu Thúc Gịạ Thị; là một hoàng thân nhà Nguyễn và là nhà thơ Việt Nam thời tiền chiến .Ông cũng là thân phụ của nhà thơ nữ Tôn Nữ Hỷ Khương.
Sau 75, thơ của 2 cha con ông bị cấm lưu hành, mãi đến sau năm 2000 mới được phép lưu hành rộng rãi
Sau này có “tái cấm” nữa hay không thì hổng biết- hên xui ạ.
Thúc Gịa Thị viết nhiều thể loại : văn , thơ, tuồng, chèo…có ý kiến cho rằng vì con đường quan lộ của ông quá suông sẻ, nên không thấy được sự trăn trở, bi quan, tuyệt vọng hay đồng cảm với số phận dân nghèo trong văn thơ của ông.
Nhưng nếu đừng đọc lướt qua , đừng đọc với định kiến đó là quan nhà Nguyễn, ta sẽ phát hiện ra nhiều điều thú vị
1/Trước thế sự, ông không hô hào khẩu hiệu hay rên rỉ bi quan, mà từng câu chữ của ông gợi cho người đọc cảm nhận ông phán xét, lên án 1 cách sâu cay
Săn nai săn thỏ chuyện đà thường,
Nay lại săn người chốn Vũ-hương.
Già trẻ gái trai chung một lứa,
Ngậm than ngùi thở vớ i tan thương
(Bố ráp làng Vĩ Dạ-1940)
2/ Với vai trò là Hội trưởng Hội truyền bá quốc ngữ Trung Kỳ, thơ của ông có rất nhiều phương ngữ miền Trung, qua đo, giúp người đọc có thêm vốn từ , đồng thời khẳng định Tiếng Viết ta giàu và đẹp
3/ ông làm chủ được cảm xúc của mình, như tương tư, người thì khắc khoải “ ngày nào cho tôi biết, biết yêu em rồi, tôi biết tương tư, ngày nào biết mong chờ, biết rộn rã buồn vui đợi em dưới mưa – Bao giờ biết tương tư của NS Phạm Duy” hoặc sẽ than thơ “Ai những nhớ ai, ai chẳng nhớ. Để ai luống những nhớ ai hoài! – Tản Đà” thì ông lại điềm đạm tương tư, điềm đạm tiễn biệt 1 con người, 1 mối tình nào đó
Trong gánh tương tư những vật gì?
Dây hồng lá đỏ đó chớ chi
Sao mà bợ ngợ không sương nổi
Lại cứ lần đân chẳng vất đi
San sẻ khốn ngờ cân tạo hóa
Nặng nề thêm mãi khối tình si
Hỏi ai là bạn thương mình đó
Xin hãy xê vai rợt chút nì
(Gánh tương tư )
Ngọn gió ngành xuân thổi phất phơ
Khi đưa khi đón lại khi chờ
Câu thơ tiễn biệt càng ngao ngán
Chén rượu tương phùng luống ngẩn ngơ
Ngoắt bạn bạn đành chân bước tới
Kêu ai ai giả bộ làm lơ
Thôi thôi đã thế thôi thì thế
Thương cũng xin vâng ghét cũng nhờ
(Tiễn biệt người tình )
Đọc xong, sao bâng khuâng quá, gánh tương tư của ông nhẹ nhàng quá, còn ta,phải xem lại cái “ gánh” chứa đựng những gì sao mà “sương” hổng nỗi mọi người ơi…

ĐỌC :VÀ NGẪM 2 : TỨC CẢNH CỦA T/G MÂY XANH

Thật bất ngờ khi nhận được món quà văn chương từ người bạn , blogger Mây Xanh, điều này làm tôi cảm động vô cùng., một bài thơ ngắn nhưng ý nhị.
“TỨC CẢNH
Sông !
Cầu
Mấy nhịp bắc sang
Đèn !
Không hắt bóng
Cơ man gió về “
Sông ..mênh mang chảy, nước ròng , dâng lũ hay vơi cạn, cũng là một khoảng ngăn cách của hai đầu nỗi nhớ, của sự chia ly và sum họp giữa bến và thuyền .
Để rồi có mấy nhịp cầu nối giữa hai bờ, để rồi có những ngọn đèn chơi vơi, âm thầm chiếu sáng , âm thầm làm chứng nhân cho sự chia ly hay sum họp ấy.
Nhưng sao lại là “ Đèn không hắt bóng “ ?
Ngọn đèn ấy- đèn không hắt bóng- ai cũng biết đó là ngọn đèn dùng trong phẫu thuật và cũng là tên cuốn tiểu thuyết của một nhà văn Nhật.
Người ta thường hay ca ngợi công dụng của đèn không hắt bóng, người ta cũng ca ngợi sự lặng thầm chịu đựng của bác sĩ Naoe – nhân vật chính của cuốn tiểu thuyết-
Nhưng tôi nghĩ khác, ngọn đèn ấy, soi rọi, tách bạch từng mô, từng tế bào, từng mạch máu nhỏ li ti, để rồi sau đó, âm thầm cô đơn, 1 sự cô đơn khó thể giải bày , khó tìm được sự cảm thông, đơn giản vì người ta chỉ cần dùng mà không cần hiểu sâu xa về nó,ngọn đèn ấy ,cứ bừng sáng rồi tắt đi, tất cả đều âm thầm,lặng lẽ
Đèn không hắt bóng, có phải là vị bác sĩ Naoe tài hoa nhưng bạc mệnh, chấp nhận số phận trong tư thế ngạo nghễ,sống không cần thương cảm, một cách sống tự trọng khi phải đối diện với những trái ngang., chấp nhận tất cả ngoại trừ sự thương hai của người khác dành cho mình .
Như lời 1 nhân vật trong truyện “ người ta có quyền chọn lấy 1 cách để tránh nỗi đau “ , chấp nhận số phận, nheo mắt và mỉm cười với số phận, có người đã “chèo chống 1 ngày, 1 đời “, họ đi trong mưa, mệt nhoài trong nắng, bơ phờ trong đêm, họ chịu đựng những cái bắt tay, những cái ôm choàng và lời chúc tụng, họ vô cùng nản những vinh quang phù phiếm ấy.
Đến khi hoàng hôn của ngày, hoàng hôn của đời đến, ngẫm lại và thấy an lòng pha chút tự hào, hoàng hôn đến, nhưng “ ánh rạng “của lòng yêu người, yêu nghề say đắm vẫn ngời ngời
Cho nên, này đèn không hắt bóng, hãy cứ bừng sáng dù rằng sau đó âm thầm tắt đi, âm thầm 1 đời cô đơn , nỗi cô đơn khó giải bày, vì có sao đâu, cô đơn cũng là điêu thú vị và nhất là cô đơn chẳng giết chết ai bao giờ
Cám ơn Mây Xanh bạn hiền và nợ bạn 1 vòng tay ôm ngày gặp lại
Nhớ!

ĐỌC VÀ NGẪM 1: SÓNG NGẦM CỦA T/G NGÔ NGUYỄN

Sóng biển – theo thuật ngữ Vật Lý – đó là dao động theo phương thẳng đứng hay xoáy vòng của nước biển. Có hai loại sóng biển là sóng bề mặt ( tạo thành chủ yếu do gió) và sóng ngầm ( do những cơn địa chấn ngầm dưới đáy biển, đạt đến 1 biên độ nào đó sẽ trở thành sóng thần cuốn phăng tất cả )
Như thế , Sóng của nhà thơ Xuân Quỳnh , “ Sóng bắt đầu từ gió “ là sóng bề mặt, một lối ẩn dụ về tình yêu qua hình ảnh sóng và gió
Còn Sóng Ngầm – hiển hiện rõ qua tập thơ cùng tên của nhà thơ Ngô Nguyễn
Khởi đầu , tác giả vốn biết bản thân mình :
“Lâu nay khô cạn ước mong “
Nhưng rồi đột ngột xuất hiện hình ảnh rất gợi
“ Dập dơn cánh bướm uôn cong dáng chiều “
Khiến cho nhà thơ trở nên xao xuyến và bâng khuâng:
“ Không dưng, ta bỗng them yêu
“ Như cơn địa chấn ập về trêu ngươi “
Nếu như nhạc sĩ Pham Đình Chương trong giây phút ‘thèm yêu” chỉ hình dung ra
“ Chưa gặp em, tôi vẫn nghĩ rằng /Có nàng thiếu nữ đẹp như trăng”
Thì tác giả đã không phải mơ vì người là thật chứ ko là mộng :
‘ Bão nào đến tự nơi xa
Từ cô hàng xóm, thốc qua nhà mình”
Kể từ đó, sóng ngầm bắt đầu lăn tăn :
“ Lời tỏ tình thả vào mênh mông
Tôi hiểu, lòng đang dậy sóng “
Sóng ngầm lại cuộn trào , từ nụ hôn đầu :
“ Nụ hôn cuồng loạn bão mưa
Hạn lâu, cơn lũ chỉ vừa mát cây “
Sóng trở nên mãnh liệt , ngay tâm chấn khi
“Ngưc em bỗng chạm ngực tôi, ngọt mềm”
Thế nhưng,…có mấy ai đi đến cái kết trọn vẹn cùng mối tình đầu, nhà thơ Phạm Thiên Thư cũng từng tư lự
“ Ôi mối tình đầu/ Như đi trên cát/ Bước nhẹ mà sâu/
Nhà thơ của chúng ta cũng vậy, cũng buồn vì mất đi mối tình đầu thơ mộng
“ Thất tình, trời đất nhạt nhòa
Lời yêu lặng tiếng còi xa, nhạt dần “
Nếu Phạm Thiên Thư ,cứ nghĩ tình xưa ấy “Ngỡ đã phai màu “
Cố nhạc sị Trịnh Công Sơn cũng đã “ngỡ” như vậy
“ Tình ngỡ đã quên đi , nhưng tình bỗng lại về “
Vâng, tình bất chợt về, không chỉ là gợi nhớ từ con phố xưa, từ giọt mưa , từ ráng chiều mà về hiển hiện qua dáng người trước mặt
“ Em gió tìm mây
Ta- mây mong gió”
Để rồi hội ngộ ngỡ ngàng làm sao :
‘em xưa rực rỡ đóa hoa
Anh thành kẻ trộm, liếc ra liếc vào”
Người xưa, tình cũ , đó là duyên !Còn phận, ai cũng đều có phận riêng , sóng ngầm, ừ nhỉ, sóng ngầm cứ lăm tăn chút thôi, đừng thêm địa chấn để thành sóng thần cuốn phăng tất cả những gì ta vun đắp, như nhà thơ đã khẳng định rạch ròi
Tóc anh giờ hóa cước
Vẫn luôn được bên em
Một ngôi nhà ấm êm
Mà anh hằng mong mỏi”
Cho dù sóng cũng ngấm ngầm trong cuộc sống chung
“ Vợ nói ngược, chồng nói xuôi
Sao không dung hợp cho lời gặp nhau “
“ Ly hôn đùn đẩy , nhường nhau
Anh mà ký trước, em đau đớn lòng”
Và cả trong đời sống, trong công việc:
“Lời xẳng ném chó, ném gà
Văng quanh văng quẩn, lại va vào mình “
Ngoài những bài thơ khắc khoải qua từng đợt sóng ngầm trong lòng đại duơng cuộc đời, tác giả cũng có những phút vui đùa rất hóm, như “ Chơi cầu lông “
Anh tâng cầu vút lên cao
Chị xoay nửa trái bồng đào hứng ngay “
Hoặc những phút vô tình ngắm Chân dài”, vô tình “Mát xa”..và cả những khi tĩnh lặng “ Uống trà ngắm hoa”, rất nhiều bài với tứ thơ hay mà trong khuôn khổ trang blog ko thể nào chuyển tải hết
Với độ dày tập thơ chưa đến 100 trang và gần 100 bài thơ, đa phần là thể 6.8 nhưng với văn phong ngắn ngọn ẩn nhiều cảm xúc ,t/g Ngô Nguyễn đã luân chuyển những cơn sóng ngầm về cùng 1 hệ quy chiếu, đó là nơi đọng lại cảm xúc khó tả trong lòng người đọc,
Cám ơn nhà thơ Ngô Nguyễn,cám ơn những cơn địa chấn ngầm trong lòng ta, để ta bâng khuâng xen lẫn tự hào,vì ta vẫn có thể điều chỉnh biên độ của nó, ko để địa chấn tăng thêm làm nên sóng cuốn trôi tất cả

RỒI MỘT NGÀY ...

Rồi một ngày..
Ta !
Bất chợt nhận ra
Bao cảm xúc
Lãng trôi đi xa mất
Lời đãi bôi
Vây quanh
Điều rất thật .
Ta chạnh lòng
Trống vắng
Chênh chao
Rồi một ngày...
Nghe ngoài ngõ
Lao xao
Mùa Thu đến ?
Cho Lá vàng trăn trở
Gió heo may
gợi bao niềm
Thương!
Nhớ !
Hoài niệm nào
Cứ về mãi
Trong đêm
Rồi một ngày
Ta
Thèm giấc thụy miên
Hay
rong chơi
Tận nơi nào xa ngái
Uống gió
Ngậm sương
Ngủ cùng cỏ dại
Thế thái nhân tình
Bỏ mặc
Phía sau lưng .

BẠN ĐỜI VÀ TRI KỶ

Bạn đời ở chung nhà, ăn chung mâm, ngủ chung giừơng nhưng lúc nào ta cũng thấy xa xôi, lạnh lẽo .
Tri kỷ ở khác nhà, khác thành phố, thậm chí khác quốc gia, ta lại có cảm giác ấm nồng, gần gũi
Bạn đời ko bao giờ nhớ ngày sinh nhật của ta , khi ta hờn dỗi thì " anh quên, quên mà, thích gì anh mua "
Tri kỷ cũng chẳng mua gì , lấy hình trên mạng gửi qua mail , đánh thức ta lúc 0g ngày sinh nhật chỉ để thì thầm " mừng sinh nhật của em "
Bạn đời thích hơn thua , bắt lỗi ta , đôi co với ta từng chút .
Tri kỷ ko nói gì những lúc ta " chướng khí" để rồi sau đó cười hì hì " ko giận, biết cái tánh em mà"
Bạn đời luôn nhìn thấy cái điềm tĩnh, khôn ngoan , ứng phó, phản xạ tốt, làm việc có hiệu quả, có kế hoạch và cả cái khinh đời bạt mạng của ta
Tri kỷ luôn hiểu ở ta có sự nông nỗi, lúng túng,cuống quýt trẻ con , thích dựa dẫm, thich được dỗ dành .
Bạn dời đến sau, tri kỷ đên trước..
Vậy tại sao ta lại gắn bó cuộc đời với người đến sau ?
Có lẽ vì tri kỷ là duyên, bạn đời là phận !
Rồi bạn đời là tri kỷ của người khác, tri kỷ thành bạn đời của người khác ,hổng có ai chấp nhận cho bạn đời đóng vai trò tri kỷ với người dưng
Cho nên, xong !
Túm lại, lâu lâu nhớ và buồn , mà ta nghe giang hồ nói " buồn ko ai chia sẻ thì dễ tìm cái chết "
Ta đâu chết được lúc này, công đoàn phí chưa đóng,Đảng phí , bảo hiểm chưa đóng, điện, nước,cáp, wifi.. cũng chưa mà

BẬU À...

Bậu à , say với Qua không ?
Cho quên cả mớ bòng bong giữa đời
Còn đây nửa mảnh trăng côi
Và đây, Chuỗi Ngọc vẫn ngời sau mưa
Bậu à, có nghe Qua thưa ?
Say cho quên những trò đùa oái oăm
Không còn lắm nỗi phân vân
Là Cát hay Ngọc những lần mưa sa
Bậu à, say với Qua nha ,
Dù tình Qua- Bậu chỉ là ước mơ
Say cho ngất lịm hồn thơ
Cho quên đã tiễn hư vô xuân thì
Bậu à, say với Qua đi....

                                                      (Nu au Collier - Pablo Picasso )

SỰ TÍCH HOA RÂM BỤT

Ngày xưa ở một ngôi làng nhỏ
Có đôi vợ chồng rất thương nhau
Vợ đảm, chăn nuôi heo và thỏ
Chông siêng, cấy lúa với trồng rau
Một ngày, chồng lăn ra bạo bệnh
Mê sảng đêm ngày, nóng sốt ran
Vợ khóc, lo cho chồng yểu mệnh
Kề cận bên giường, chẳng than van
Đột nhiên, Bụt hiện ra và hỏi :
( Câu hỏi cũ mèm tự xưa nay)
Này con, vì sao con lại khóc ?
Mau hãy trình bày cho ta hay
( Vợ trình bày: #%&***%@)
Nghe qua, Bụt cười lên ha hả:
Bệnh này..dễ chữa lắm nha con
Theo ta xuống nuí đi tìm lá
Chớ có u sầu mà héo hon
Đường đi khúc khuỷu, tranh sáng tối
Mồ hôi Bụt cứ giọt giọt tuôn
Nhìn quanh hổng thấy nơi râm mát
Ô đỏ bên mình, vợ vội giương
Chân núi đây rồi, nhiều lá thuốc
Theo lời của Bụt, vợ hái nhanh
Nhìn lên, Bụt đã đi đâu mất
Chỉ còn tiếng gió khẽ đưa cành
Về nhà, vợ vội lo sắc thuốc
Cái ô đo đỏ vất sau vườn
Về sau, từ đây lên cây tốt
Hoa đỏ, lá xanh, ngan ngát hương
Người xưa gọi đó :hoa Râm Bụt
Hoa tạo bóng râm cho Bụt thôi
Hoa luôn tươi thắm như tình nghĩa
Vợ vợ chồng chồng mãi chung đôi