BIÊN GIỚI Ở LÒNG NGƯỜI

Ngày trước, tui có đọc bài viết ở conggiao.com, đại khái là trái đất mênh mông là của chung muôn loài sinh vật, nhưng vì nhiều lý do, con người đã dựng rào chắn để sở hữu riêng tư, cho nên cùng loại cỏ xanh ấy, cùng đất đai ấy mà chỉ bước qua lằn ranh giới là đã có sự lệ thuộc khác rồi.
Trộm nghĩ,nào có phải chỉ cây cỏ, đất đai, mà cũng áng mây xanh ấy, cũng vòm trời ấy, cũng dòng nước biển xanh thẳm ấy, người ta cũng dựng lên biên giới vô hình gọi là không phận , hải phận .
Điển hình là cầu Cốc Lếu bắt qua sông Nậm Thi. Ngay chính tại đây, sông Nậm Thi đổ vào sông Hồng, tạo thành ngã 3 sông, cầu ngăn cách Lào Cai ( VN) và Hà Khẩu (Trung Quốc)
Có 1 bài hát về chiếc cầu biên giới này của nhạc sĩ Phạm Duy , lời bài hát như sau :
Ngừng đây soi bóng bên giòng nước lũ / Cầu cao nghiêng dốc bên giòng sông sâu/ Sầu vương theo sóng xuôi về cuối trời/ Một vùng đau thương chốn làng cũ quê xưa / Người đi chưa hết hương sầu lữ thứ/ Hồn theo cánh gió quên tình xa xưa/ Tuổi xanh như lá thu rụng cuối mùa/ Mộng về đêm đêm khát vừng trán ngây thơ/ Em đến bên tôi một chiều khi nắng phai rồi/ Nắng (ư) ngừng bên chiếc cầu biên giới/ Xa xa thoáng đàn trầm vô tư/ Đâu đây dáng huyền đền duyên mơ/ Bên cầu biên giới/Tôi lặng nghe dòng đời từ từ trôi/ Sông nước xa xôi,/Mây núi khắp nơi/Không tỏ một đôi lời ...
Ôi giấc mơ qua/Mộng đời phiêu lãng giang hồ/Sống trong lòng người đẹp Tô Châu/Hay là chết bên bờ sông Da – nube/Những đêm sáng sao
Nhưng đường quá xa vời/Hương trời vẫn mê mài/Lòng tôi sao vẫn còn biên giới!/Lòng tôi sao vẫn ngừng nơi đây/Ôi dòng tóc êm đềm!/Ôi bể mắt đắm chìm!/Đời phong sương cũ, chỉ là thương nhớ
Mộng bền năm xưa
Chỉ là mơ qua
Khởi đầu bài hát,người nghe cảm nhận được tâm trạng của người trai trẻ, dừng chân tại chiếc cầu biên giới rồi hoài niệm kéo về, cảnh làng quê tang thương vì chiến tranh, “ dáng huyền’ của người con gái năm nào và cả ước mơ phiêu du khắp nơi , cứ ngỡ chỉ có vậy
Nhưng thật bất ngờ, khi lặng nhìn dòng nước trôi qua ( mà đã được thay bằng từ “ dòng đời”),tác giả lại ngậm ngùi vì thời gian trôi nhưng những ước mơ, hy vọng đều ở lại
Nguyên nhân từ đâu, có phải vì “ đời tôi sao vẫn còn biên giới’, có phải chính biên giới ấy làm cho “ nắng ngừng bên chiếc cầu biên giới”, ngậm ngùi quá,phải ko ạ, biên giới định hình làm ngay cả tia nắng vô tư mang sự ấm áp đến cho loài người phải e dè, lo lắng, chẳng biết phải bộc lộ, ban phát phía nào .
Con người có những biên giới “bẩm sinh” như biên giới của tuổi thọ, của trí thông minh, bên cạnh đó, còn có biên giới “nhân tạo” như biên giới giữa thắng cuộc và thua cuộc, giữa giàu và nghèo,giữa lòng tự trọng và vô liêm sỉ…. Để rồi người không đến được với nhau, vì giữa người này với người khác đã có những cách ngăn của biên giới. Dựng biên giới trên đất liền, trên không trung, ngoài biển khơi, và dựng biên giới trong lòng người, giữa người với người, hai hành động ấy cũng đâu có khác gì nhau.( conggiao.cm)
Cũng như nhạc sĩ Phạm Duy “ tôi ko duy tâm, ko duy vật, tôi là Duy Cẩn –ns chơi chữ đó ạ, Duy Cẩn là tên của người-tôi tiểu tư sản làm sao thành vô sản được” Chính vì biên giới giai cấp này đã khiến ns rời bỏ con đường mà Đảng vạch ra cho mình
Biên giới ấy, có thể hữu hình như vòng kẽm gai, chốt biên phòng, có thể vô định hình nhưng đều mang ý nghĩa phân chia, cách biệt, “lim” – giới hạn-ko thể nào phá bỏ khi người cố tình dựng lên, để muôn đời người phải đau xót mà chấp nhận “, chỉ là thương nhớ/ Mộng bền năm xưa/ Chỉ là mơ qua “
Buồn..

RU TA NGẬM NGÙI

Một phóng viên đã hỏi Trịnh “ Tác phẩm của ông đa phần là “ Ru” – Ru Tình, Ru Ta Ngậm Ngùi, Ru Đời Đi Nhé, Ru Em Từng Ngón Xuân Nồng..có phải vì ông thường ru phụ nữ ?
Trịnh : Không, tôi ru tôi đó, những khi yên tĩnh, tôi thường soi rọi, tự ru chính mình .
Theo giáo lý nhà Phật mỗi cá thể đều mang Cái Tôi và Cái Ta ,có phải Trịnh đã hiểu rõ điều này và viết những lời ru mà điển hình là nhạc phẩm “ Ru Ta Ngậm Ngùi “ ?
Mở đầu bài hát là ca từ :
Môi nào hãy còn thơm, cho ta phơi cuộc tình.
Tóc nào hãy còn xanh, cho ta chút hồn nhiên
Tim nào có bình yên, ta rêu rao đời mình
Xin người hãy gọi tên.
Thời tuổi trẻ, Ta hồn nhiên, trong sáng, môi hồn nhiên thơm, tóc hồn nhiên xanh , tim tràn đầy ý niệm yêu thương và muốn “ phơi” bày tình yêu đó ,thể hiện tình yêu đó , nhưng cũng là lúc cái Tôi bồng bột, xốc nổi, đầy tham vọng muốn khẳng định mình muốn “ rêu rao “cho mọi người đều biết đến
Và Trịnh viết tiếp :
Khi tình đã vội quên, tim lăn trên đường mòn
Trên giọt máu cuồng điên, con chim đứng lặng câm
Khi về trong mùa đông, tay rong rêu muộn màng.
Thôi chờ những rạng đông..
Vì sao “tim lăn trên đường mòn”, đường mòn chính là con đường in nhiều dấu vết qua lại, tim lăn trên đường mòn ấy có phải là đã chịu nhiều tổn thương, chai sạn vì những dấu vết của danh lợi, sân si, đố kỵ , 1 con đường ko chỉ có mồ hôi, nước mắt mà còn đánh đổi cả hạnh phúc, yêu thương đến nỗi vắng bặt tiếng chim, tất cả chỉ là mùa đông rét mướt, ảm đạm và đành nuôi hy vọng “Thôi chờ những rạng đông..”
Đời sao im vắng
Như đồng lúa gặt xong
Như rừng núi bỏ hoang
Người về soi bóng mình.
Giữa tường trắng lặng câm.
Sau những cố gắng, gồng mình “ lăn trên đường mòn”, Ta trở về, đối diện với chính mình, cô đơn, hoang vắng, như ‘đồng lúa gặt xong’ chỉ còn trơ lại rơm rạ, Ta đã vắt kiệt sức mình đổi lấy hào quang tôn vinh giả tạo, để còn trơ lại nỗi ngậm ngùi cay đắng, ?
Có đường phố nào vui, cho ta qua một ngày
Có sợi tóc nào bay, trong trí nhớ nhỏ nhoi
Không còn, không còn ai, ta trôi trong cuộc đời
Không chờ, không chờ ai
“ Có đường phố nào vui “, “Có sợi tóc nào bay”, đó là ta mơ ước, ta tự vấn hay Ta đã ngộ ra cả 1 thời gian dài , Ta bị dòng đời cuốn trôi, Ta sống “lềnh bềnh” giữa dòng, cố ko để bị sóng nhấn chìm nhưng cũng chẳng thể nào ngoi lên để là chính mình, ta sống 1 kiếp sống vật vờ theo ý muốn người khác hay của Cái Tôi sai khiến
Cuối cùng, đành ngậm ngùi
Em về, hãy về đi, ta phiêu du một đờị
Hương trầm có còn đây, ta thắp nốt chiều nay
Xin ngủ trong vòng nôi, ta ru ta ngậm ngùi,
Xin ngủ dưới vòm cây ...
Ta đã xua đi Cái Tôi đang hiện hữu “ Em về hãy về đi “, về với dạnh vọng phù vân đi, để mặc Ta phiêu du quãng đời còn lại, Ta trần trụi bước vào thế giới loài người , Ta lớn lên từ vòng nôi, từ lời ru thì giờ đây, Ta muốn ngủ yên trong vòng nôi ấy, lời ru ấy, khác chăng đó là lời ru của chính Ta, đầy ngậm ngùi quyện cùng hương trầm “ thắp nốt “
Rất nhiều ý kiến cho rằng Trịnh là bậc phù thủy từ ngữ, nhưng theo tui, Trịnh còn là bậc thầy đặt bẫy, chúng ta lắng nghe giai điệu, nghe ca từ, chúng ta tôn vinh Trịnh đau đáu với nỗi niềm đất nước con người, đúng, nhưng ko phải là tất cả ,có vài sáng tác xen lẫn nỗi niềm ấy với sự việc rất đổi phàm tục, đới thường
Như “ Cúi xuống thật gần “ chẳng hạn

Và , mặc ai suy diễn, mặc ai phê phán, Trịnh vẫn điềm nhiên thốt “ Thôi kệ” , tất cả “ để gió cuốn trôi

SAIGON NẮNG ĐỔ

Saigon nắng đổ, chim nép vào đâu ?
Chấp chới cánh bay, tìm nơi râm mát.
Lạc giọng gọi bầy, mắt tròn xoe, ngơ ngác
Thiên di Xuân-hè, xót chim sáo, chim sâu !
Saigon Hạ đến, Ve biết tìm đâu ?
Chốn bình yên, kéo vĩ cầm tha thiết
Nhánh cây xanh, sao không lời tiễn biệt ?
Khúc hoan ca ngày nào, thành ký ức chìm sâu !
Saigon nắng đổ, người nép vào đâu ?
Con đường xưa, giờ thênh thang sa mạc
Bước chông chênh - ta - người lữ hành khô khát
Nắng chói lòa , làm nhòa ướt hàng mi.
Saigon nắng đổ, thôi , tiếc làm chi !

SAIGON VÀO XUÂN

Saigon đang vào Xuân ,
Xanh biếc chậu Cúc tần .
Vàng tươi Mai Bến Lức
Hồng thắm đào Nhật Tân.
Saigon Xuân người đông,
Xe nối nhau rắn rồng
Phố thị đèn nhấp nháy
Siệu thị vắng? Đừng mong !
Saigon Xuân sáng nay
Nỗi nhớ lại dâng dầy
Nghe lòng sao hoang vắng
Xa quá...một vòng tay !

TỪ KHI TRĂNG LÀ NGUYỆT

( Trăng là tinh tú trên cao
Nguyệt là kỷ niệm hôm nào dưới trăng)
Từ khi vầng Trăng là Nguyệt
Lung linh, sáng ấm góc trời
Nửa mảnh Trăng gầy vì khuyết
Cũng làm mắt lá chơi vơi
Từ khi Trăng thôi là Nguyệt
Có vì sao khóc , đơn côi
Thềm xưa,liễu buồn ủ rủ
Hương Quỳnh hoang hoải, ngậm ngùi
Anh có khi nào là Nguyệt?
Cùng em lặng ngăm sao rơi
Thềm xưa Nguyệt -Trăng đối ẩm
Hương Quỳnh thơm ngát nhẹ vơi
Anh có bao giờ là Nguyệt?
Choàng ôm nửa mảnh Trăng côi.
Trong cõi vô thường mải miết
Nguyệt-Anh sáng ấm góc đời

SAIGON KHÓC HÀNG CÂY

Hàng cây xưa, mất đâu rồi ?
Nghẹn ngào chị hỏi,rối bời lòng em
Hàng cây, góc phố thân quen
Nghiêng che bóng mát, vẽ nên cuộc tình
Bây giờ góc phố lặng thinh
Chôn vùi kỷ niệm thuở mình với ta
Saigon, em khóc ngày qua
Riêng mình chị khóc, lệ sa xứ người
Hàng cây đã hóa mây trời
Nương theo gió cuốn gửi người xa quê .

ĐÔI KHI NĂNG QUA MÀI HIÊN LÀM TÔI NHỚ..

Nhớ là trạng thái cảm xúc chỉ có ở con người, các loài sinh vật khác nếu có nhớ cũng chỉ là cái nhớ bản năng sinh tồn, như chim nhớ đường bay, Ong nhớ cách làm tổ..
Nhớ - ko chỉ là nỗi nhớ của tình yêu nam nữ, mà có nỗi nhớ quê hương, làng xóm, nhớ người sinh thành, nhớ những ngày thơ ấu
Nhờ- ko chỉ đến khi đã chia xa, mà nhớ đến khi đang hiện hữu, như đứng giữa Saigon,mà vẫn nhớ Saigon quay quắt.
Có nỗi nhớ đến từ thính giác và khứu giác , như 1 nhà thơ đã thốt lên “ Anh nhớ tiếng, anh nhớ hình, anh nhớ ảnh”,có nỗi nhớ ko ngự trị thường xuyên mà bất chợt ùa đến, thoảng qua thôi, đôi khi thôi
Như Nhà thơ Trần Hồng Giang có lần cũng tư lự “ đôi khi ta lại nhớ em”, như Trịnh “đôi khi nắng qua mái hiên, làm ta nhớ ,Đôi khi bỗng nghe bước chân về đâu đó của em, Đôi khi thấу trong gió baу lời em nói..”
Chỉ là đôi khi thôi mà, vì cuộc sống bộn bề công việc và trách nhiệm, em cứ quay cuồng như chong chóng, nói cười như mặc định, chọn cô đơn làm bạn cho cuộc sống bình an dù tẻ nhạt , chỉ lúc tĩnh lặng, một mình, nhớ ập đến làm bâng khuâng, xao xuyên, lặng người
Em thấy như trong ngọn gió kia, nhánh Lan rừng ngày nào vẫn thắm,trong giọt nắng kia, có ánh mắt và nụ cười của người và trong giâc mơ , đôi khi người vẫn ghé về.
Nhớ- có da diết đến mấy cũng chỉ âm thầm thôi, như ca từ 1 bài hát “ Chiều một mình qua phố, âm thầm nhớ nhớ đến anh “, phải âm thầm nhớ thôi, người ạ, vì em còn công việc, gia đình em còn danh dự và nhất là người chỉ là hoài niệm, hoài niệm đó ko thể thành hiện thực bao giờ
Nhớ- chỉ đôi khi thôi, vì em hiểu, em chỉ giữ được, chỉ sở hữu người trong trái tim chứ ko thể giữ, ko thể sở hữu người trong cuộc đời này.