MỘT CHÚT THÔI !

Một chút ngỡ ngàng, một chút tôi .

Hoa chưa thắm sắc, đã phai rồi,

Thềm xưa chẳng kịp bừng hoa nở ,

Mặc sức rêu phong lõa thể phơi !

Một chút dại khờ, một chút tôi .

Gom mây, định kết sợi tơ trời ,

Mơ hoang gói gió về chung lối,

Sặc sụa mưa về, cuốn sạch trôi .

Một chút cam lòng, một chút tôi.

Ân tình, giọt cuối vỡ tan rồi

Nên chăng " điểm phấn tô son lại,

Ngạo với nhân gian một nụ cười " ?***

*** Quên tên tác giả 2 câu này

GIÀN THIÊN LÝ ĐÃ XA .

“ Tội nghiệp thằng bé nhớ thương mãi quê nhà, giàn thiên lý đã xa, đã rời xa..”

Giai điệu da diết của bài ” Giàn thiên lý đã xa “ (lời Việt của NS Phạm Duy dịch từ bản tiếng Pháp – Chèvrefeuille Que Tu Es Loin ) thấm đẫm hồn tôi từ thuở bé. Trong suy nghĩ bấy giờ, tôi cứ cho rằng Hoa thiên lý là một kỳ hoa dị thảo mới có sức lay động hồn người như vậy.

Lớn lên, hoc Văn, tôi còn biết loài kỳ hoa dị thảo ấy cũng có ở quê nhà, hiển hiện ở những câu thơ mà tôi quên tên tác giả :

“Nhà tôi ở cuối chân đồi,

Có giàn Thiên lý, có người tôi thương”

“Nhà nàng có cái giậu thưa,

Có giàn Thiên Lý đong đưa hoa vàng .”

Cho đến môt ngày, dì Tư ở quê lên, quà quê là rổ đầy những chùm hoa be bé, xanh xanh, hương nhè nhẹ

- Bông thiên lý đó cô, xào thịt bò hay nấu canh ,ngon lắm.

Ôi mèn ơi, kỳ hoa dị thảo của tôi, cả vòm trời lãng mạn của tôi, giờ…xào thịt bò !

Bữa cơm trưa hôm ấy,má tôi múc 1 chén canh đầy cho ba

- Bông Lý chị tư đem lên, mình ăn đi, cho mát

Và “ mình” ăn thiệt, ăn hết chén, dù ngày thường “mình” rất kén ăn.

Có điều gì đó mà tôi mơ hồ cảm nhận được, sự ân cần của má, sự hài lòng , cảm động của ba, xuất phát từ những bông thiên lý mộc mạc,đời thường

Tôi yêu hoa thiên lý nhiều hơn trước, kể tù hôm ấy. Yêu đến độ thi tốt nghiệp , bên cạnh đề tài ‘ Cracking ankan” cho môn hóa, tôi đã ko do dự chọn “ Hoa thiên lý- giải phẫu hình thái và ứng dụng “, ngày ấy ko có làm luận án, chỉ thi lý thuyết và chọn đề tài thi vấn đáp

Sau khi vặn hỏi tôi quanh kiến thức ,thầy Tân đã buông 1 câu :

- Em từng ăn canh thiên lý

- Dạ chưa . ( tôi than thầm vì cái tội thiệt thà của mình)

- Em từng nấu canh thiên lý cho người thân ?

- Dạ cũng chưa (muốn khóc, tiêu thiệt rồi)

- Vậy sao em chọn đề tài này ?

- Da, vì “nó” nhắc lại kỷ niệm …

Thầy ban cho tôi nụ cười ý nhị , sự thật là vậy, dù không phải loài hoa quý, ngạt ngào sắc hương, nhưng hoa Thiên Lý gắn liền với hình ảnh quê nhà, với những người thân yêu đủ để mỗi khi nâng những chùm hoa be bé, hương nhè nhẹ, ta lại bồi hồi vì bao hoài niệm kéo về

“Tội nghiệp thằng bé nhớ thương mãi quê nhà.., giàn thiên lý đã xa tít mù khơi..”

ôi chao là nhớ, thiên lý ơi….

GÓC PHỐ

Góc phố ấy, có quán cà phê sân vườn .

Quán cà phê thỉnh thoảng thay đổi chủ, mỗi lần thay đổi chủ là có tên gọi mới: Hoa Nắng, Điểm Hẹn..và hiện tại là Nhật Nguyệt.

Không cần lấy thẻ xe, không cần menu, nó là khách quen, luôn đi một mình ,luôn là ban ngày, luôn ngồi ở một góc quán, luôn nhin quanh rồi trầm lặng , cũng như trươc mặt nó, luôn là ly sinh tố mãng cầu.

Hơn 5 phút đi từ trường đến quán, rồi vẫn thời gian ấy từ quán về trường, hơn 30 phút tĩnh lặng trong cái góc nho nhỏ quen thuộc, ngỡ như mọi xô bồ chen lấn , mọi tranh giành danh lợi đã bị gạt bỏ bên ngoài , nó như người trở về mái nhà thân yêu, quen thuộc.

Chẳng phải sao, khi Nhật Nguyệt từng là nhà, là nơi chốn thiên đường chứa đựng bao kỷ niệm của nó và gia đình.

Người chủ mới, nhận nhà nhưng không ở,họ lùi về sau, cho thuê phần lớn diện tích nhà , người thuê luôn sửa sang lại phù hợp với ý tưởng kinh doanh, khoảng sân ngày trước,trải sỏi cứ kêu lạo xạo , lạo xạo là nó biết chú Phi đưa ba nó về, bây giờ đã thiết kế lại thành tiểu đảo, có chiếc cầu nho nhỏ bắc ngang qua .

Nhiều thay đổi lắm, chỉ duy nhất, cây Chuỗi Ngọc vẫn còn , oằn mình gánh những ngọn đèn lập lòe, chớp tắt đủ màu sắc

Đến một ngày, ghé quán, nó sững sờ, Chuỗi Ngọc đâu rồi ? Nhân viên nói là chủ cho chặt đi rồi, giành chỗ để xe khách, hơn nữa hoa cứ rụng lả tả hoài, quét mệt.

Nó với tay lấy kính mát, đeo vào,chẳng ai biết cảm xúc của nó bấy giờ, trừ bàn tay nắm chặt thanh ghế, thư giãn đi, thư giãn nào, không sao đâu mà, không sao mà..

Cái liệu pháp tinh thần "No star where" có lẽ hiệu nghiệm, vì nó lại nghe thoảng bên tai giai điệu trần lắng, da diết phát ra từ chiếc đĩa nó mang theo và nhờ nhân viên mở ra mỗi khi vào quán

“ Bésame, bésame mucho..

Cette chanson d'autrefois je la chante pour toi

Bésame, bésame mucho .

Comme une histoire d'amour qui ne finirait pas .."

Uhm..thì Besame mucho..nó đã vật vã từng ngón tay trên phím đàn- mà chị Ba cứ nhiếc " như mổ cò" , để rồi những hợp âm ấy trở nên dễ dàng khi nhìn phím đàn rung động dưới bàn tay thon thả của chị Hai .

Cứ như thế, nó sống loang choạng giữa hoài niệm và thực tại, từng ngày..........

Hôm đi tảo mộ Ba, nó nói vu vơ "mấy chị, nhà cũ của mình đang sửa lại, nâng cấp gì đó.."

Chị năm " vậy hà, chị ít đi ngang lắm, sợ nhớ rồi buồn"

Chị tư quay sang " có gì mà buồn, mình dọn đi, nhà cũng theo mình luôn tới giờ mà, theo từng chi tiết nhỏ nhất"

Rồi chị đeo kính mát vào, vu vơ " nắng sáng, chói quá'

Chỉ vậy thôi, đủ cho nó ngẩn người, sao dễ dàng như vậy mà nó không nhận ra từ bao năm nay nhỉ

Góc phố ấy, có quán cà phê sân vườn, sáng nay đã vào xuân vói biểu tượng chú Gà vươn cánh đầy khí thế, không gian quán cũng khác, có cả 2 tầng, khách ngồi tầng trên có thê trông bao quát phía tiếp giáp Bắc Hải- Nam Hòa, cả 1 vùng không gian thoáng đãng. Tầng dưới ,tiểu đảo với dòng nước chảy róc rách hòa với hệ thống ánh sáng, âm thanh ( có lẽ cực mạnh vào buổi tối)

Giá mà sát bên tiểu đảo ấy, có cây Chuỗi Ngọc nhỉ, từng cánh hoa vàng ruộm sẽ rơi rơi, sẽ có..

Chậc..lại quên cái kính mát ở nhà rồi, hậu đậu hết sức

" MỘNG TRÙNG LAI KHÔNG CÓ TRÊN ĐỜI" Bùi Giáng .

Guillaume Apollinaire (1880-1918) thi hào Pháp nổi tiếng sống vào đầu thế kỷ XX , ống viết nhiều nhưng cả thế giới chỉ nhớ mỗi tuyệt tác L’Adieu

L’Adieu

J ai cueilli ce brin de bruyère

L automne est morte souviens-t en

Nous ne nous verrons plus sur ter

Odeur du temps brin de bruyère

Et souviens-toi que je t attends

Và nhà thơ Bùi Giáng đã dịch như sau :

LỜI VĨNH BIỆT

Ta đã hái nhành lá cây thạch thảo

Em nhớ cho mùa thu đã chết rồi

Chúng ta sẽ không tao phùng đựợc nữa

Mộng trùng lai không có ở trên đời

Hương thời gian mùi thạch thảo bốc hơi

Và nhớ nhé ta đợi chờ em đó ...

Năm 1965 ,Nhạc sĩ Phạm Duy đã sáng tác bài

MÙA THU CHẾT

Có nhiều ý kiến cho rằng Phạm Duy đã phổ nhạc từ bản dịch của Bùi Giáng, 1 số khác phản đối vì chỉ có 2 câu đầu là giống nhau , nhưng nều đọc và ngẫm , ta đã thấy ngay từ câu đầu đã có sự

khác biệt

Nhà thơ Bùi Giáng thì “ ta đã hái nhành lá cây thạch thảo” còn nhạc sĩ lại “ta ngắt đi một cụm hoa thạch thào”.cây thạch thảo của nhà thơ phải vươn người lên mà “hái”, còn thạch thảo của nhạc sĩ nchỉ cần cúi xuống mà “ngắt ‘lấy., thế nhưng với từ “ brin de bruyere” – nhánh cây bruyere- thì nhà thơ BG dịch sát nghĩa hơn

Tại sao L’Adieu, tại sao Lời Vĩnh biệt, tại sao Mùa Thu chết và loài hoa bruyère trong L’Adieu và hoa Thạch Thảo của Phạm Duy và Bùi Giáng là 1 hay khác nhau ?

-Hoa Thạch Thảo của Bùi Giáng và Phạm Duy thuộc họ Cúc, còn gọi là Cúc Cánh mối hay Cúc Thạch Thảo, thân thảo, hoa mọc thành cụm

-Hoa bruyère của Apollinaire thuộc họ Đỗ Quyên, thân mộc, hoa mọc thành nhánh., cũng là loài hoa xuất hiện trong thuyết Đồi Gió Hú của Emily Bronte

Hoa Thạch Thảo thường nở bừng vào cuối Thu nên khi “ngắt” hay “hái” hay “L automne est morte souviens-t en” cũng đồng nghĩa với Thu sắp tàn hay đã chết .

Nhưng mùa đến rồi đi theo quy luật tuần hoàn của tự nhiên, chỉ có tình yêu đôi lứa đã mất đi thì chắc chắn“ mộng trùng lai ‘ ko có ở trên đời “ hay “Nous ne nous verrons plus sur ter “ !

Tại sao lại có sự tuyệt vọng như vậy ,vì do địa lý cách ngăn, do duyện phận chẳng thể sánh đôi hay là do âm dương cách biệt ?

Chúng ta thường nghe “ trái đất tròn”, hay “ tình cũ không rủ..”nên “mộng trùng lai “ có thể thành hiện thực, nhưng chắc rằng đa phần là thất vọng cho cả đôi bên, đâu rồi em thuở ấy, đâu rồi anh ngày xưa, nồng nàn khờ dại ? Ta mong chờ “trùng lai” với người và kỷ niệm xưa chứ nào phải những phũ phàng thực tế .

Vì vậy, chẳng gì đau buồn hơn khi chấp nhận sự chuẩn xác của câu “mộng trùng lai ko có được trên đời

Trong sử thi Hy Lạp, khi Euridice – vợ sắp cưới của Opheus lâm bệnh rồi mất, Orpheus đã cùng cây đàn lyre ngân lên

Số phận đẩy chúng ta lìa nhau.

Vĩnh biệt Hạnh phúc trần gian

Hy Vọng Gặp gỡ trong cái Chết

Và Orpheus đã xuống địa phủ thật sự, xin Diêm vương cho Euridice được cùng về trần gian, yêu cầu của O. được chấp thuận với điều kiện O. đi trước và ko được ngoái lại phía sau, lúc đầu chàng thực hiện như vậy nhưng càng về sau, vì ko nghe tiếng bước chân và hơi thờ của Eurydice, O. quay đầu lại và thế là “ mộng trùng lai ko hề có trên đời”

Như vậy, có sai ko khi nghĩ dù yêu nhau đến mấy,nghị lực níu kéo đến mấy thì ngoài duyên, còn có phận, có định mệnh, có an bài..

Cuối bài thơ L’Adieu hay bản dịch của Bùi Giang và cả ca từ của Phạm Duy, có gì đó mâu thuẫn, khi đã tuyệt vọng, khi đã vĩnh biệt mà sao lại “Et souviens-toi que je t attends “ , sao lại “ nhớ cho rằng ta vẫn chờ em “?

Có lẽ “mộng trùng lai” vẫn đến, trong hoài niệm, trong giấc mơ , trong nhàn nhạt buổi tàn thu nào đó

Với 1 tình yêu nồng nàn, 1 nỗi nhớ đầy quay quắt thì thời gian chờ đợi chẳng là gì

Như nhà thơ Đoàn Phú Tứ cho rằng :

Màu thời gian không xanh,

Màu thời gian tím ngát.

Hương thời gian không nồng,

Hương thời gian thanh thanh.

Còn bộ ba của chúng ta :G. Apollinaire , Bùi Giáng và Phạm Duy quan niệm thời gian có hương vị của mùa thu nhung nhớ :” ôi ngát hương thời gian mùi thạch thảo “

Vâng, theo thời gian, giấc mộng trùng lai sẽ đến như ta mong đợi

Cám ơn những âm điêu nồng nàn, da diết của bài thơ lẫn bài hát, cho ta cảm thấy ấm lòng vì sự đồng cảm ngọt ngào trong thơ ca không biên giới , cho ta thấy nỗi đau trờ nên nhẹ nhàng vì “ mộng trùng lai ko có được trên đời “ ko hề có “ vùng cấm “ .

ĐẮNG !

" Vì Trăng là của ngân hà ,

Vì em là vợ người ta mất rồi "

Từ ngày giông bão đất trời

Ẩn mây, Trăng quyết quên lời hẹn xưa

Cánh chuồn vội bỏ giậu thưa

Lối về quên buổi nắng mưa mặc lòng

Đành thôi sáo sậu qua sông !

Đành thôi duyên phận lưu vong não nề!

Đôi lần hoang hoải cơn mê

Bóng câu ẩn, hiện, đi, về trong mơ

Để rồi duyên cũ - tình cờ

Để rồi phận cũ - chực chờ cách ngăn

Đùn nhau sai trái bao phần

Đành thôi lỗi ở trăm lần do ta !

Ừ thì

Trăng !

Cùa Ngân Hà

Ừ thì

Em !

Vợ người ta !

..Đắng lòng .